قطر ( qatr ) ا . ع . ج . قطرة ( qatrat ) . قطر ( qatr ) م . ع . قطر الماء قطرا و قطورا و قطرانا ( از باب نصر ) : چكيد آب . و كذا : قطر الدمع و غيره . و قطره الله : چكانيد آن را خداى ( لازم و متعدى ) . و قطرت استه : تراوش كرد . و قطر الابل قطرا : پس يكديگر كرد شتران را و يكدسته نمود و قطار كرد آنها را . و قطرت البعير قطرا : قطران ماليدم آن شتر را . و قطر قطورا : رفت و بشتافت . و قطر فلانا : بر زمين افگند فلان را . و قطر الثوب : دوخت آن جامه را . و نيز قطر : گرفتن . و باز داشتن . يق : ما ادرى من قطره و من قطربه : نمىدانم كه گرفت آن را . و نيز قطور : رفتن مانع و جز آن . قطر ( qetr ) ا . ع . مس . و مس گداخته . و نوعى از مس . و نوعى از چادر و جامه كه قطرية نيز گويند . و مال . يق : بذرت قطرابى يعنى خوردم مال پدرم را . قطر ( qotr ) و ( qotor ) ا . ع . جانب و ناحيه و كرانه . ج : اقطار و قطرات . و چوبى كه بدان بخور كنند . قطر ( qotr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كلفتى و ثخن . و ناحيه و محله . و باصطلاح هيئت و هندسه : هر خطى و يا سطحى كه از يك كنار دايره و يا كره بكنار ديگر آن مرور دهند بنهجى كه از مركز آن عبور كند و دايره و يا كره را به دو نصف مساوى تنصيف نمايد . قطر ( qatar ) ا . ع . سنجيده گرفتن يك جلت و يا يك عدل و تنگبار را و باقى را به اين حساب ناسنجيده بگزاف گرفتن . و نام شهرى در عربستان . قطر ( qotor ) ع . ج . قطار ( qet r ) . قطرات ( qatar t ) ع . ج . قطرة . قطرات ( qatar t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قطره‌ها و چكه‌ها . قطرات ( qotor t ) ع . ج . قطار ( qet r ) . قطران ( qatr n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نام داروئى سياه رنگ دهنى شكل كه از درخت سرو كوهى گيرند و بر شتران كردار مالند و ترپون و كتران و كتيران . و هر چيز سياه . و نام شاعرى . قطران ( qatr n ) و ( qetr n ) و ( qater n ) ا . ع . شيره‌اى كه از درخت ابهل و صنوبر و مانند آن مىچكد . قطران ( qatar n ) م . ع . قطر قطرا و قطورا و قطرانا . مر . قطر ( qatr ) . قطران ( qater n ) ا . ع . نام شاعرى . و نام چند اسب . قطرانى ( qatr ni ) ا . پ . يك قسم پولى . قطرب ( qotrab ) ا . ع . موش . و گرگ بىموى . و غول نر . و ديوان . و پريان خرد و چابك . و سگان خرد . و جانوركى كه در روز نمىآسايد . و مرغى كه نه در شب مىآسايد و نه در روز . و لقب شخص نحوى كه همه روزه پكاه در در خانهء سيبويه حاضر بود و هر وقت در را مىگشود وى را مىديد و مىگفت : ما انت الا قطرب ليل . و نيز قطرب : دزد . و بيخرد و نادان . و بد دل . و فرومايه . و صرع زده . و نوعى از ماليخوليا كه مبتلاى بدان از مردمان گريزان است و خلوت و تنهائى را دوست مىدارد و با وجود اين در جائى قرار نمىگيرد چه قطرب نيز بمعنى جانوركى است تيز حركت كه هر آن در آب فرو مىرود و از اين جهة مبتلاى به اين مرض را قطرب گفته‌اند . و نيز قطرب : بمعنى سنگريزه . قطربة ( qatrabat ) م . ع . قطرب قطربة : شتابى كرد . و قطرب فلانا : بر زمين افگند فلان را . قطربلية ( qotrobolliyat ) و ( qotrobliyyat ) ا . ع . يك نوع شرابى كه در عراق مىسازند . قطربوس ( qatrabus ) و ( qetrabus ) ا . ع . كژدم سخت نيش زن . و ماده شتر شتاب رو . و ماده شتر استوار و توانا . قطرة ( qatrat ) ا . ع . واحد قطر يعنى يك چكه . ج : قطرات . قطرة ( qotrat ) ا . ع . اندك و هيچ‌كاره . يق : اعطنى منه قطرة . قطروب ( qotrub ) ا . ع . غول نر . قطره ( qatre ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پنده و چكه و چكيده شده . و مقدار بسيار كم . و قطرهء آب : مقدار كمى آب . و تيغ و شمشير . و پيكان تيز . و اسلحهء صيقل زده . و قطره زدن : پويه كردن و دويدن و تند و تيز به راه رفتن . و سعى كردن . و قطرهء زرد : آفتاب . و قطره فشاندن و يا قطره كشيدن و يا قطره كردن : سعى كردن و دويدن . قطره دزد ( qatre - dozd ) ا . پ . ابر و سحاب . قطره‌زن ( qatre - zan ) ص . پ . دونده . و تيز رفتار . قطره قطره ( qatre - qatre ) م ف . پ . مقدار بسيار كم و چكه چكه . قطرى ( qetriyy ) ص . ع ، ثوب قطرى : جامهء منسوب به شهر قطر . قطريات ( qatariyy t ) ص . ع . نجائب قطريات : شتران نجيب منسوب بشهز قطر . قطرية ( qetriyyat ) ص . ع . مؤنث قطرى . يق : ثياب قطرية : جامه‌هاى منسوب به شهر قطر . قطزن ( qat - zan ) ا . پ . مقط يعنى آلتى كه به روى آن قلم قط مىزنند و خامه‌زن . قطط ( qatat ) ص . ع . شعر قطط :